Chuyển đổi số và mối liên hệ với hiệu quả hoạt động: Nghiên cứu thực nghiệm tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam
Tóm tắt:
Bài nghiên cứu tập trung phân tích tác động của chuyển đổi số đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam trong giai đoạn 2015–2023. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán, số liệu kinh tế vĩ mô và báo cáo thường niên của 29 NHTMCP trên thị trường Việt Nam. Tác giả sử dụng các phương pháp định lượng như phân tích bao dữ liệu (Data Envelopment Analysis – DEA), hồi quy Tobit, hồi quy tuyến tính thông thường (OLS), mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model – FEM), mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model – REM), và ước lượng bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (Feasible Generalized Least Squares – FGLS) để đánh giá mức độ tác động của chuyển đổi số đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Kết quả nghiên cứu cho thấy quá trình chuyển đổi số chưa tạo ra tác động tích cực rõ ràng đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng trong giai đoạn nghiên cứu. Mức độ ảnh hưởng cũng không đồng nhất, các ngân hàng có quy mô lớn, đầu tư sớm vào công nghệ và đa dạng hóa nguồn thu từ dịch vụ phi tín dụng có xu hướng đạt hiệu quả cao hơn so với những ngân hàng nhỏ với chi phí hoạt động cao và nguồn lực hạn chế. Từ các kết quả này, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý quản trị và chính sách nhằm hỗ trợ các NHTMCP định hướng chiến lược chuyển đổi số hiệu quả hơn, đồng thời cung cấp góc nhìn thực chứng cho các nhà quản lý, nhà đầu tư và cơ quan hoạch định chính sách trong quá trình thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành ngân hàng Việt Nam.
Abstract:
This study investigates the impact of digital transformation on the operational efficiency of joint-stock commercial banks in Vietnam during the period 2015–2023. The research data were collected from audited financial statements, macroeconomic indicators, and annual reports of 29 listed banks operating in the Vietnamese market. To assess the extent to which digital transformation influences bank performance, the study employs several quantitative methods, including Data Envelopment Analysis (DEA), Tobit regression, Ordinary Least Squares (OLS), Fixed Effects Model (FEM), Random Effects Model (REM), and Feasible Generalized Least Squares (FGLS). The findings reveal that digital transformation has not yet generated a clearly positive impact on operational efficiency across the banking sector during the study period. The effects vary significantly among banks, with larger institutions—those investing early in digital infrastructure and diversifying revenue through non-interest income streams—tending to perform more efficiently. In contrast, smaller banks with higher operating costs and limited resources face greater challenges in adopting digital transformation effectively. Based on these findings, the study proposes several managerial and policy implications to guide joint-stock commercial banks in shaping more effective digital strategies. It also offers empirical insights for regulators, investors, and policymakers to support and accelerate the digital transformation process within Vietnam’s banking sector.
